Bundan 3 yıl önce ‘pilot ekim’ için Tireli çiftçilerden Mehmet Özdemir’e ait Akçaşehir Akkuyu Mevkii’ndeki arazide ekimi yapılan “Kuşkonmaz” bitkisinin hasadından elde edilen başarı, kuşkonmaz tarımının genişlemesine sebep oldu.
Ali YILDIZ / Büyük Tire Gazetesi
S.S. Derebaşı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile başlatılan ikinci kuşkonmaz pilot ekimi uygulamasında ilk tohumlama çalışması Derebaşı Köyü’nde Kooperatif Başkanı Mehmet Çakırer’e ait tarlada gerçekleştirildi.
2010 yılı Mart ayında Tire’de ilk kez ‘pilot uygulama’ şeklinde Akçaşehir Köyü Akkuyu Mevkii’nde bulunan Mehmet Özdemir isimli çiftçiye ait küçük tarlada ekimi yapılan, bir yıl sonra aynı zamanda pençeleri başka bir tarlaya transfer edilerek ikinci ekim süreci yapılan “kuşkonmaz” bitkisinin hasadı 3. yıl sonunda gerçekleşmişti. Küçük bir alanda tarım yapılmasına rağmen, hasat sonrası elde edilen 40 kg ürün, restoran, otel ve bitkinin ihracatını yapan işletmelere kilosu 17 liradan satılmıştı. iLk pilot uygulamadan, yaklaşık olarak 700 lira gelir elde edilmişti.
İKİNCİ UYGULAMA DEREBAŞI’NDA YAPILACAK
civarında bu yıl gerçekleşecek. Başta yemeklerde olmak üzere birçok değişik amaçla, farklı alanlarda kullanılarak tüketimi yapılan kuşkonmaz bitkisi; özellikle son yıllarda, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere tüm dünyada büyük rağbet görmeye başladı. Kilo fiyatı 10 ile 17 lira arasında değişen kuşkonmazın tarımı için girişimlerde bulunan ve çiftçilerimiz için farklı bir kazanç kapısı aralamak isteyen Tire İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından 3 yıl önce bu konuda başlatılan pilot çalışma, başarılı sonuçlar vermişti. Bu yıl ikinci kuşkonmaz pilot uygulaması Derebaşı’nda başlatıldı.
Kurumda görevli Ziraat Mühendisi Sibel Tagay’ın ilk pilot uygulama projesinin sorumlusu olduğun ve bizzat ekimi ve gelişim sürecinde emeğiyle içinde yer aldığı kuşkonmaz pilot ekim çalışmasının ikincisinde yine yer alan Sibel Tagay’ın yanı sıra bu sefer kurumda görevli olan bir başka Ziraat Mühendisi olan Funda Çıtak’ta görevli.
İkinci pilot uygulama için S.S Derebaşı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile ortak çalışma yürütme başlatan İlçe Tarım Müdürlüğü, Kooperatif Başkanı Mehmet Çakırer’e ait arazide kuşkonmaz ekimi yaptı. Yaklaşık 500 metrekare gibi dar bir alanda yapılan çalışmada, oluşturulan 145 sıraya, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nden getirilen ‘5400’ tohum ekildi.
KUŞKONMAZ NASIL BİR BİTKİDİR ?
Kuşkonmaz (Asparagus), sebze olarak yenen ve süs amacıyla yetiştirilen çeşitli bitki türlerini kapsayan bitki cinsi. Hepsi de Asparagaceae familyasının cinsinde yer alan bu türlerin yabanilerine dünyanın ılıman bölgelerinde sıkça rastlanır. Kuşkonmaz en iyi besince zengin, kumlu ve gevşek topraklarda yetişir. Haziran-Temmuz ayları arasında yeşilimsi sarı renkli çiçekler açan, 50-150 cm boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir. Sulak, kumlu ve killi, kuvvetli topraklarda, ormanlık yerlerde yetişir. Gövdeleri dik, yeşil düzgün yüzlü ve yaygın dallıdır. Dallar dalcıklara ayrılmış olup, ince, yeşil renkli, 3-6 tanesi bir aradadır. Yapraklar küçük ve zarımsıdır. Çiçekler teker teker veya çift olarak yaprakların koltuğunda bulunur. Erkek çiçekler 6 parçalı ve parçalar çan şeklinde birleşmişlerdir. Meyveleri kırmızı veya siyah renklidir. Kuşkonmaz tohum veya pençeden üretilir. İlkbaharda ekilir. Tohum ekiminden ilk hasada kadar geçen süre dört yıldır. Bir kuşkonmaz tarlasından 20 yıl verim alınabilir. Eğer bir kuşkonmaz bitkisi hasat edilmeyip doğal haline bırakılacak olursa 170 santimetreye kadar boylanır. Dalları kaplayan ince, iğnemsi yaprakların ardından küçük, sarımsı çiçekler açar; çiçekler daha sonra kırmızı etli meyvelere döner.
Çok eskiçağlarda kendi doğal ortamından alınıp taze sürgünleri için yetiştirilmeye başlanan sebze kuşkonmaz Eski Yunan ve Romalılar'dan beri çok sevilen değerli bir besin kaynağıdır. Bugün en çok Fransa, İtalya, Çin ve ABD'de yetiştirilir. Türkiye'de taze üretimi gitgide artmaktadır. İstanbul'un Silivri ilçesinde kuşkonmaz bağları bulunmaktadır. Genel bir inanış olarak kuşkonmazın cinsel olarak uyarıcı yani afrodizyak bir besin olduğu düşünülür. Kuşkonmaz tüketimi bazı insanlarda idrar kokusuna sebep olur. Beyaz, yeşil ve mor tipte üretimi vardır.
Kuşkonmaz A, B1, B2 ve C vitaminlerinin yanı sıra protein, şeker, yağ ve çeşitli mineralleri de içeren zengin bir üründür. Çorbası yapılır ya da garnitür ve salata olarak yenir. Süs kuşkonmazları içinde en yaygınlarından biri olan tül kuşkonmazı tüy gibi incecik, hoş görünümlü yaprakları için yetiştirilen bir saksı bitkisidir. Bitkinin yaprakları çiçekçilikte buket hazırlamakta da kullanılır.
KUŞKUNMAZ’IN FAYDALARI NELER ?
Somon balığı ile birlikte, et yemeklerinin yanında garnitür olarak, soğuk meze olarak ve çorbası yapılarak daha çok yemeklerde tüketilen kuşkonmazın en çok tüketildiği yer Avrupa ülkeleri. Sağlık açısından da birçok faydaları olduğu belirtilen kuşkonmazın içerisinde yüksek oranda “folat” barındırması ve folat’ın da kalp sağlığı için çok önemli bir madde olması, kuşkonmaz’ı kalp dostu bir bitki yapıyor. Kuşkonmazın ayrıca sinir sistemine, bağırsaklara, bebeklerde sinir sisteminin sağlıklı bir şekilde oluşması gibi faydaları olduğu ifade ediliyor. Kuşkonmaz tüketiminin sakınca teşkil ettiği kişiler arasında ise Gut hastası olan kişiler bulunuyor. Aşırı et tüketimi yüzünden oluşan bu hastalığın olduğu kişilerin kuşkonmaz tüketmesi önerilmiyor.
